Klein Martijn bestaat ruim tien jaar. Het is dus een nieuwbouwwijk.
Dit betekent dat de wijk niet kan buigen op een lange geschiedenis. De naam Klein Martijn
en de namen van de straten hebben wel hun geschiedenis...
| Historie van de naam Klein Martijn |
|
De naam Klein Martijn verwijst naar Groot Martijn: de Martini-kerk in de stad.
In Harkstede stond vroeger de Borg Klein Martijn. Het is niet precies duidelijk
wanneer deze borg gebouwd werd, algemeen wordt aangenomen vlak voor 1633.
Het huis met bijbehorende landerijen en rechten werd in 1680
gekocht door de ambitieuze Henric Piccardt, die kort daarvoor met Anna Elisabeth Rengers was getrouwd.
Piccardt, die een belangrijke rol in de gewestelijke politiek speelde, verwierf in de loop der jaren een ware
machtspositie in Duurswold. In 1690 werd hij unicus collator van de kerk van Harkstede.
Hij liet het middeleeuwse bouwwerk afbreken en een nieuwe kerk bouwen met een grafkelder voor zichzelf,
zijn vrouw en hun dochtertje. Klein Martijn werd in het begin van de 19e eeuw eigendom van jonkheer Johan Hora Siccama.
Deze onpraktische, romantische idealist stichtte hier een ’opvoedings-, land- en handenarbeidsgesticht’
voor verwaarloosde jongens. Daarbij hoorde ook een aardappelmeelfabriekje en een dorsmachine.
Zijn geldverslindende liefdadigheid dwong de jonkheer uiteindelijk Klein Martijn te verkopen.
De borg werd in 1896 gesloopt.
De volgende geslachten hebben de borg bewoond:
Clant, Ulger, Meyvaert, van Reinkinck, Piccardt, Hora Siccama.
info van: http://www.henrifloor.nl/flal/harkstede_5nov05.htm
|
| Wat is eigenlijk een borg? |
|
Een borg was de voorname woning van een hereboer. Een heerd is dat natuurlijk ook maar bij een heerd vormen woning en boerderij meestal één geheel.
Een borg was echter uitsluitend woning. Op het borgterrein stonden dan een of meer bijgebouwen voor de bedrijfsvoering. Zo vonden we daar het koetshuis, waarin het rijdend materiaal en de paarden gestald werden, alsmede het schathuis, waarin de oogst vergaard werd. Ook waren koets- en schathuis wel in één gebouw ondergebracht.
Een borg was verdedigbaar met poorten, grachten, ophaalbruggen, geschutstorens e.d.
De op een borg wonende hereboer was meestal van adel. Hij sprak recht en beschikte vaak over een kleine troep huurlingen.
Vroeger had vrijwel elk dorp een borg, sommige zelfs meer dan een. Zo had Uithuizen bijvoorbeeld vier borgen: Almersma, Engersma, Menkema en Ringeweer. In Hoogezand-Sappemeer hebben tenminste zeven veenborgen gestaan.
Van de meer dan 180 borgen zijn er niet veel overgebleven.
info van:
http://www.homepages.hetnet.nl/~wijnio/borgenkort.html
|
| Ludemaborg |
|
Ludema was de belangrijkste borg in de plaats Usquert.
De naam Ludema wordt voor het eerst in de zestiende
eeuw genoemd. De borg is voortgekomen uit zogenaamde
edele heerden, dat zijn boerenplaatsen die vanouds aandeel
in de plaatselijke rechtspraak (het redgerrecht)
hadden.
Het werd bewoond door de geslachten:
Clant -- Tamminga -- Sickinghe -- Lewe -- Clant -- Coenders
De Ludemaborg is gesloopt in 1742.
info van:
Historie van Usquert, Dr. H. Feenstra, ISBN 906294 136X met dank aan Jan Zuidema
|
|
| Hankemaborg |
Ooit stonden in Zuidhorn drie borgen: de Jellema-, Klinckema- en Hanckemaborg.
De Hanckemaborg werd tot 1877 bewoond door de familie Clant-Bindervoet.
Omstreeks 1878 werd de borg afgebroken. Van de Hanckemaborg is weinig bewaard gebleven.
Wat resteert is het "schathuis", de vroegere boerderij van "Hanckema", gelegen aan de Hanckemalaan.
Het "schathuis" werd in 1965 herbouwd. De contouren van de voormalige borg zijn in 1993 door de
Historische Kring Zuidhorn op de oorspronkelijke plaats aangegeven.
Dat de voormalige gemeente Zuidhorn sterk verbonden was met de Hanckemaborg is nog duidelijk waarneembaar.
Zo voerde de gemeente het wapen van de familie Hanckema, die als de stichter van de "heerlijkheid" Zuidhorn -
omvattende de dorpen Zuidhorn en Noordhorn - wordt beschouwd.
Het vaantje op de toren van de Nederlands Hervormde Kerk bestaat uit een draak met drie vissen.
Deze komen ook voor in het wapen van de familie Clant.
De borg werd bewoond door de geslachten:
Hankema -- Broersema -- de Sighers -- ten Ham -- Clant -- Bindervoet -- Gelderman -- Clant Bindervoet
info van: http://www.zuidhorn.nl/
|
| Bloemersmaborg |
|
De Bloemersmaborg stond in Niekerk.
In 1640 was Pabo Broersema van Hanckema te Zuidhorn eigenaar.
Het bezit vererfde op jonker Tiaert van Nansum te Noordhorn.
In 1651 werd de plaats “bij de keerse” verkocht aan Jebbo Aldringa van Feerwerd voor € 24,96 per gras.
Sindsdien begon Aldringa heerden en rechten in de omgeving op te kopen terwijl hij Bloemersma
een wat voornamer aanzien gaf. Voor Aldringa werd het bezit de springplank naar Byma.
Na de dood van de laatste Aldringa vererfden de bezittingen op Rudolf de Mepsche (1712).
Deze droeg Bloemersma over aan zijn zwager Edzard Reynt Alberda, gehuwd met Adriana Sophia Gockinga.
Bloemersma zal waarschijnlijk in deze jaren het aanzien van een welverzorgd adellijk landhuis hebben gehad.
Toen de Mepsche het financieel niet meer bolwerken kon, werd een groot deel van zijn land en heerdenbezit
gekocht door Alberda van Bloemersma, meest tegen afbraakprijzen. Ook de borg Byma werd zijn eigendom en in de
tweede helft van de 18de eeuw moet Bloemersma wel snel tot zijn oude status zijn teruggekeerd.
info van: http://www.grootegast.nl/
|
|
Verder op deze site
Homepage
Foto's
Wonen
Huizen
Speeltoestellen
Historie
Links
E-mail:
keesvandenbergh@zonnet.nl
|